بایگانی دسته: دسته‌بندی نشده

پایان نامه با موضوع فرهنگسرا در اتحاد شوروی

فرهنگسرا در شوروی دارای ۲۶۷سال پیشینه است.این فرهنگسرا در سال ۱۷۲۳ م به فرمان پتر پادشاه روسیه گشایش یافت وکار آن در سال ۱۷۲۵ م با نام” آکادمی علم وهنر” آغازشد،در سال ۱۸۰۳ م نام آکادمی علم امپراتوری برآن نهاده شد واز سال ۱۸۳۶ م ” آکادمی علوم امپراتوری سن پترزبورگ” نامیده شد وپس ازد گرش وانقلاب سال ۱۹۱۷ ” آکادمی علوم روسیه” نام گرفت. این نام پس از دگرش وانقلاب کمونیست به جا ماند تا آنکه در سال ۱۹۲۵ به نام ” آکادمی علوم اتحاد شوروی” به کار خود ادامه داد. در ابتدا فرهنگسرا دارای کتابخانه ای بزرگ ، موزه ی تاریخ طبیعی ،آزمایشگاه فیزیک ،رصدخانه وآزمایشگاه شیمی بود که پشتیبان گشایش آنها میخائیل لومونومرف دانشمند روسی بود.فرهنگسرا در آغاز چند گروه هنری را سرپرستی می کرد که در آغازسال۱۷۵۷ م فرهنگسرای دیگری به نام آکادمی هنر پدید آمد وپس از آن چندی با نام آکادمی هنر امپراتوری به شیوه ی خودفرمان به کار پرداخت.فرهنگسرا در سال ۱۷۴۵ م نخستین کشور نمای جغرافیایی سراسر روسیه را فراهم آورد.در سال۱۷۲۵ دانشگاهی در پترزبورگ گشایش یافت که در آن رشته های زبان اسلامی، یونانی، لاتینی وعلوم دینی آموخته می شد که در سال۱۷۴۷ بخشی از آکادمی روسیه شد.درپایان سده ی هجدهم با گشایش دانشگاهها ونهادهای گوناگون کاربر،کار فرهنگسرا سخت شد وپس از آنها همه ی این نهادها از وابستگی به فرهنگسرا بیرون رفته ، خود بسنده شدند.

در سال۱۹۲۸ م فرهنگسرا دارای۹ گروه بود که در سال۱۹۳۴ م به۲۵ گروه افزایش یافت. در سالهای ۱۹۲۹ م تا ۱۹۳۲ م در شهرهای بزرگ کشور نمایشهای دانشی برگزار شد وشاخه هایی از فرهنگسرا در جمهوری های آن گشایش یافت.در سال۱۹۳۴ م فرهنگسرای معماری در مسکو پدید آمد ودر سال۱۹۵۶ م ” آکادمی امور ساختمانی” نامیده شد.از نزدیک۲۰۰سال پیش تا به اکنون بخش های بسیاری به فرهنگسرای شوروی گذشته افزوده شد : بخش آسیا شناسی، بخش زمین شناسی، موزه ی گیاه شناسی، جانورشناسی، رصدخانه، بیولوژی، خانه ی ادمی پوشکین، حقوق بین الملل، بخش اقتصاد، فلسفه وحقوق، روابط بین الملل، علوم تربیتی، هنر و… در شوروی۷% بودجه ی کشور به فرهنگسرا می رسد.این مرکز در پی کارهای دانشوری زیاد (کاوشهای تازه، دست یابی به کانهای زیرزمینی، فروش اختراع ها) به نوعی مراکز بهره وری اقتصادی نیز هستند.در کشور شوروی فرهنگسراها بزرگترین وپرتوان ترین بنیادهای دانشی هستند،این توان را در سایه ی کارهای گروه های وابسته در دانشکده ها به دست آورده اند. هریک از فرهنگسراها گروه های پژوهشی وابسته به خود را دارند وتحقیقات پژوهشی خود را در قالب این گروه ها انجام می دهند.

فرهنگسرا در ژاپن

“انجمن دانش ژاپن در سال۱۹۴۹ م بنیانگذاری شد.این انجمن از دید اداری وابسته دفتر نخست وزیری است ولی کارکردی خودفرمان دارد.انجمن برای رسیدن به زمینه های ویژه ۱۸۰ گروه وابسته را پدید آورد تا دامنه ی پژوهش وپیوستگی در زمینه های دانش هاو هنرها ودانسته ها را افزایش داده آنها را سرپرستی کند.این انجمن همه ساله سرپرست شش همایش دانشی بین المللی است.افزون برآن پشتیبان سی همایش دانشی بین المللی است.افزون برآن پشتیبان سی همایش دانشی دیگر است که در ژاپن برگزار می شود.چاپ ونگاشت آثار برجسته بر دوش این انجمن است. راستاد(وظیفه) دادوستدآگهی ها باجهان امروز نیز با این انجمن است.”

پیشینه ی مراکز فرهنگی در ایران

اگر بخواهیم به طور کلی به موضوع فرهنگ ایران نگرشی داشته باشیم، شاید بتوان نخستین مساجد ،حسینیه ها ومیدان ها را به عنوان فرهنگسرا وفرهنگستان های اولیه نامید.مراکزمحله وفضاهای مذهبی خود به عنوان مکانی درجهت رشد وتوسعه ی مذهب وفرهنگ ، نقش موثرتری داشته اند.در این خصوص احداث ساختمان تکیه ی دولت که به دستورناصرالدین شاه درسمت جنوب تالار الماس در سال۱۲۸۵ ه-ق آغاز شد را می توان اولین بنای مذهبی وبه نوعی فرهنگی در ایران است که تحت تاثیر آمفی تئاترهای فرنگی بنیان نهاده شد.قرارداشتن غرفه های خواص جهت تماشای مراسم در اطراف صحنه وشکل مدور گونه ی تکیه ی دولت، در معماری سنتی ایران سابقه نداشته و این نوع طراحی به سالن های اجرای نمایش واپرا در فرانسه نظیر سالن اپرای پلیتر وسالن خانه ی اپرای پاریس شباهت زیادی دارد.در این تکیه محل نمایش واجرای مراسم در فضای میانی بنا بوده که حضاروتماشاچیان در گرداگرد سکوی وسط وافراد متشخص در غرفه های داخل بنا مراسم را تماشا می کردند.به مرور زمان فکرجدا کردن عملکردها مد نظر قرار گرفت و فضاهای فرهنگی آموزشی در مجموعه هایی جدا از هم تعریف شد.به طور کلی می توان گفت که فرهنگستان به عنوان یکی از پیامدهای قرن سیزدهم ،درطی دوران های مختلف، به عنوان یک فضای زیر بنایی در اشاعه ی فرهنگ ایران فعالیت می نمود.فعالیتهای فرهنگی وهنری در دوره ی پهلوی اول،بعدتازه ای به خود گرفت.آنچه قبل از آن ودر دوره ی قاجاربه عنوان فعالیت های هنری ویا فرهنگی انجام می گرفت،هیچ گاه یک قالب منسجم سیستماتیک دنبال نشد واصولاً فعالیتی کلاسیک و وسیع درنقش یک تشکیلات فرهنگی وهنری به وقوع نپیوست. نخستین اقدامات به شیوه ی جدید در دوره ی معاصر،در زمان پهلوی اول وبه تاثیر از فرنگ انجام پذیرفت.

فرهنگسرای موسیقی

اولین فرهنگستان در زمان کابینه ی فروغی تشکیل شد و فعالیت هایی در زمینه ی ایجاد واژه های جدیدمورد احتیاج در زبان فارسی وتبدیل بعضی لغات بیگانه وعربی به زبان فارسی انجام گردید.اولین موزه ی هنرهای زیبا در سال ۱۳۰۹ برای پیشرفت ورواج هنرهای زیبای ایران آغاز به کار نمود وهمزمان با آن ،هنرستان صنایع قدیمه نیزافتتاح شد وگروهی از هنرمندان برجسته ی ایرانی برای ترویج وپرورش هنرهای زیبای باستانی دعوت شدند که این هنرستان در رشته های مختلف هنرهای سنتی ،دستی وقدیمی ایران،خدماتی ارزنده در زنده نمودن وبازسازی هنرهای فراموش شده انجام داد.فعالیت موزه ی ایران باستان نیز در سال۱۳۱۵ ه.ش آغاز شدواین موزه در بخش های مختلف (دوران پیش از تاریخ، دوران های تاریخی پیش از اسلام، دوره های اسلامی، سکه ها ومهرها ، کتاب ها و…)فعالیت خود را شروع نمود.(کیانی،۱۳۷۴) این روند ادامه پیدا کرد وبه مرور زمان در تمامی نقاط کشور ،کتابخانه ها ،فرهنگسراها، موزه ها ومکان هایی از این قبیل تاسیس شدند.البته آنچه امروزه از یک مرکز فرهنگی هنری انتظار داریم، بسیارفراترازآن چیزی است که در چند دهه ی اخیرازآن انتظار می رفت.درآن زمان ،مرکز فرهنگی فضایی برای نمایش آثار خلق شده بود،ولی امروزه بسیاری از فعالیت های جنبی از قبیل نمایشگاه های موقتی ،همایش ها،پایگاه های اطلاع رسانی و… در کنارآن اضافه شده اند،چرا که جهان امروز، جهان ارتباطات است وبرای آگاهی از موقعیت خود ضروری است علاوه برشناسایی دقیق فرهنگ ملی ،از سایر رخدادهای فرهنگی دنیا نیز آگاه بود.این مراکز، با ارزش ترین وپرثبات ترین عناصر زیربنایی ملی در هر کشور محسوب می شوند که بیشترین دانش های بالقوه از طریق آنها جمع آوری و ذخیره شده وسپس بازتاب می یابند.

 

 

آدرس سایت برای متن کامل پایان نامه ها

پایان نامه معرفی کامل مناطق دیدنی استان ایلام

گستره استان ایلام

استان ایلام با مساحتی حدود ۱۹۰۸۶ کیلومتر مربع در یک منطقه کوهستانی و مرتفع واقع شده است. این استان در غرب و جنوب غربی کشور در میان رشته کوه های کبیرکوه از سلسله جبال زاگرس قرار دارد و از شمال به کرمانشاه، از جنوب به خوزستان، ازشرق به لرستان وازغرب به کشور عراق محدود شده است.

فرهنگسرای موسیقی

ایلام به لحاظ آب و هوایی دارای ویژگی های خاصی نسبت به دیگر مناطق کشور است؛ به عبارت دیگر، فصول سال در ایلام چنان به هم آمیخته شده اند که نقاط گرمسیری و سرد سیری و معتدلش در آغوش هم بوده و از یکدیگر جدا نیستند. در حالی که در مناطق شمالی استان هوا سرد و کوه ها سفیدپوشند؛ هوای گرم و طبیعت بکر و سرسبز مناطق جنوبی استان پذیرای گردشگران و مسافران طبیعت است. با توجه به اینکه تا سه دهه پیش در حدود ۵۰ درصد مردم ایلام به صورت عشایری زندگی کرده و اکنون نیز بافت قابل توجهی از ترکیب جمعیتی ایلام به زندگی عشایری اختصاص دارد؛ زمینه های گسترش توریسم عشایری و روستایی به صورت بالقوه در استان مطرح است.

آب و هوای منطقه

اقلیم استان در تابستانها تحت تاثیر پر فشار جنب حاره ای قرار دارد که شرایط حرارتی نسبتاً پایداری را بر آن حکمفرما می‌سازد و در زمستان توده‌های غربی و کم فشارهای سودانی بارش های رگباری و شدیدی را برای آن به همراه می‌آورند. به دلیل ماهیت دامنه‌ای استان که جزو کوهپایه‌های بیرونی زاگرس است، در صورت جذب رطوبت توده‌های ورودی از سمت غرب و جنوب غرب، نقش مهمی دارند . از طرف دیگر همین دامنه‌ها در تابستان تحت تاثیر صافی هوا و ساعات آفتابی زیاد با دریافت عمودی پرتوهای خورشیدی و صاف بودن هوا در تابستان، شرایط گرم و خشکی را پدید می‌آورد. در نقشه پهنه بندی اقلیمی ایران مسکن و محیط‌های مسکونی، ایلام در گروه ۲ اقلیمی و در زیر گروه نسبتاً سردمعتدل واقع شده که از ویژگیهای اقلیمی نسبتاً سرد بودن هوا در زمستان و معتدل بودن‌آن در تابستان است. بنا به تعریف در شرایط نسبتاً سرد علیرغم آنکه در شب‌های فصل زمستان برای گرم نگه داشتن فضاهای داخلی استفاده از وسایل گرم کننده ضروری است. اما در روزهای فصل زمستان و حتی در روزهای سردترین ماه سال، امکان گرمایش خورشیدی وجود دارد. شرایط معتدل تابستانی این اقلیم، امکان آنرا فراهم می‌سازد که با بهره گرفتن از عملکرد حرارتی مصالح ساختمانی سنگین ، فضاهای داخلی را در این فصل به طور طبیعی در حد آسایش خنک نگه داشت.

 

شهر ایلام دارای ایستگاه هواشناسی از نوع کلیماتولوژی است در این گزارش بمنظور بررسی دقیق شرایط آب و هوایی ایلام از معدل ۱۲ ساله آمار آب و هوایی این ایستگاه استفاده شده است . بر اساس معدل ۱۲ ساله آمار ایستگاه کلیماتولوژی ایلام دمای هوا در سردترین ساعات از سردترین ماه ۱/۰ و در گرم‌ترین ساعات این ماه ۲/۱۰ درجه سلسیوس بوده است . همانطور که ملاحظه می‌شود، حتی در سردترین ماه سال ، به طور متوسط دمای هوا به زیر صفر نمی‌رسد. در طول این دوره آمارگیری، پایین‌ترین متوسط حداقل دمای هوا ۳- درجه و بالاترین متوسط حداکثر دما ۳۹ درجه سلسیوس گزارش شده است.

در سردترین ماه های سال (فصل زمستان) متوسط حداکثر دمای هوا بالاتر از ۲۰ درجه سلسیوس بوده است. بنابراین، در طول روزهای زمستان ، مشکلی از نظر حرارتی وجود ندارد. در تابستان هوا به مرور گرم می‌شود و در گرمترین ماه سال به ۷/۳۵ درجه سلسیوس می‌رسد.

در هر سه ماه از فصل تابستان ، متوسط حداکثر دمای هوا بالاتر از ۳۲ و متوسط حداقل آن بالاتر از ۱۶ درجه سلسیوس است . در طول این ماه ها رطوبت هوا کاهش می‌یابد. و در گرم‌ترین ساعات از روزهای این سه ماه به ۲۲% می‌رسد. با توجه به دمای هوا در این ساعات میزان رطوبت در هوا پایین نیست و به همین دلیل هوای ایلام در تابستان خشک نیست. بالا بودن رطوبت هوا و شفاف بودن در شبها به سرعت باعث کاهش دمای هوا می‌گردد. بطوریکه در گرمترین ماه سال (ژوئیه) نوسان روزانه دمای هوا به بیش از ۱۶ درجه سلسیوس می رسد.

آب وهوای استان ایلام به سبب تأثیر پذیری از عوامل گوناگونی چون عرض جغرافیایی ( زاویه تابش آفتاب ) ، ارتفاع امتداد رشته کوههای زاگرس ، فاصله از بیابانهای عراق و عربستان و بادهای محلی و ناحیه ای از تنوع زیادی برخوردار است به گونه ای که آن را استانی چهار فصل دانسته اند ، و تفاوت دما در مناطق مختلف آن گاه به۳۰ درجه و بیشتر از آن می رسد . آدرس سایت برای متن کامل پایان نامه ها

استان ایلام به طور کلی دارای سه منطقه آب و هوایی است

۱- آب و هوای سرد کوهستانی در ارتفاعات بیش از ۲ هزار متر در ناحیه ی شمال و شمال شرقی استان .

۲ -آب و هوای معتدل کوهستانی در نواحی کوهستانی و دامنه ی شرق و شمال شرقی.

۳ – آب وهوای بیابانی و نیمه بیابانی در حاشیه ی غربی وجنوبی استان .

در استان ایلام میانگین  بارش سالانه در شمال و شمال شرقی ۷۰۰ میلی متر و در نواحی پست جنوبی ۲۵۰ میلی متر است .

 آب و هوای استان ایلام  به طور کلی به دو نوع تقسیم می شود

الف) آب و هوای معتدل نیمه مرطوب(اقلیم مدیترانه) مناطقی از استان،شامل شهرستان ایلام،شهرستان ایوان، وارکواز ملکشاهی دارای زمستانی ملایم و مرطوب و تابستانی نه چندان گرم ولی خشک اند. آبدانان،شیروان وچرداول و دره شهر در این گروه جای می گیرند،اما به دلیل داشتن زمستانی ملایم ومرطوب و تابستانی بسیار گرم وخشک،آب وهوای آن ها با مناطق ایلام و ایوان تفاوت های جزیی دارد.سرزمین هایی که در ارتفاع بیش از ۲هزارمتر واقع شده اند تابستان های ملایم و زمستان های بسیار سرد و طولانی دارند.

ب) بر اساس این طبقه بندی،مناطق غربی و جنوبی استان که دشتهای مهران و دهلران را شامل می شود،دارای اقلیم استپی گرم و نیمه بیابانی است که هرچه به طرف نواحی پست تر و مرزی کشور نزدیک تر می شود،به ناحیه ی گرم بیابانی تبدیل می شود.

در این نوع سرزمین،تابستان بسیار گرم وخشک وزمستان نسبتاً معتدل است، میزان بارش،کم واختلاف دما در فصول سال،زیاد است.سیاحان غربی که به نواحی کوهستانی سفر کرده اند آب وهوا و مناظر زیبای طبیعی و خصوصیات مردم به ساکنین کوه های آلپ دراروپا تشبیه کرده اند.

 پراکندگی بارش در استان ایلام

در قسمت های شمال و شمالشرقی استان، برخورد توده های مرطوب به ارتفاعات و متراکم شدن این توده ها، موجب ریزش نزولات آسمانی زیاد به میزان ۷۰۰ میلیمتر می شود؛ در حالی که در نواحی جنوب و جنوب غربی استان به علت همجواری با نواحی بیابانی پست عراق و عربستان و نفوذ توده های گرم، میزان بارش کم و حدود ۲۵۰ میلیمتر است. میزان متوسط بارندگی شهر ایلام در سال، حدود ۵۰۰ میلیمتر و در برخی از نواحی استان تا ۸۰۰ میلیمتر و به صورت موردی تا ۹۰۰ است. میلیمتر گزارش شده است.

بارش باران در این منطقه تحت تاثیر بادهای باران آوری است که از غرب به درون فلات ایران می وزند. بارش باران گاه از اواسط پاییز شروع و در مناطقی تا اول خرداد ادامه دارد.

دمای هوا در استان ایلام

دو عامل ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی در تغییرات دما موثرند. دهلران در جنوب شرقی استان با عرض جغرافیایی پایین تر، ارتفاع کمتر و هم جواری با مناطق گرمسیری عراق و خوزستان از دمای نسبتا بالایی برخوردار است؛ در حالی که در نواحی شمال و شمال شرقی استان، ارتفاع از سطح دریا و عرض جغرافیایی، در کاهش و تعدیل دما نقش به سزایی دارند، مزید بر علت می توان به پوشش گیاهی مناسب، در کوهستان های ایلام اشاره کرد که در تعدیل هوا موثر می باشد. با این وجود، می توان گفت که در استان ایلام، از جنوب به شمال و از مناطق پست و کم ارتفاع غربی به طرف ارتفاعات شمال و شمال شرقی کاهش دما کاملا محسوس است.

جغرافیای طبیعی و اقلیم استان

ناهمواریهای استان ایلام ازچین خوردگیهای موازی درجهت شمال غربی وجنوب شرقی بوجودآمده است . این کوههاازرسوبات دوران اول تاچهارم زمین شناسی به یادگار مانده اند،ولی شکل گیری کلی آنهاعموماً به دوران دوم و سوم زمین شناسی مربوط است . این کوههاچنان گسترده وفشرده اندکه امکان شکل گیری دشتهای میانکوهی درمیان آنهافراهم نشده است.

باتوجه به نقشه ناهمواریهای استان بخوبی معلوم می شودکه شمال وشمالشرق استان ازارتفاعات وکوهستانهای بلندتشکیل یافته ونیمه غربی وجنوبغرب آن ازنواحی کم ارتفاع باشیبی بطرف غرب شکل گرفته است که دشتهای وسیع گرمسیرمنطقه مهران ، دهلران و دشت عباس را دربر می گیرد.ارتفاع این دشتها از ۳۰۰ متر کمتر است. وجوداین ناهمواریهاکه درمجاورسرزمین های پست قرارگرفته انداختلاف ارتفاع این دونیمه رابه حدود۳۰۰۰مترمی رساند.باتوجه به این خصوصیت طبیعی ، شکلی اززندگی اجتماعی پدیدآمده است که امروزه به نظام عشایری وایلی معروف است.

بطورکلی نواحی شمال وشمال شرق استان ایلام کوهستانی و نواحی جنوب غرب وغرب استان از اراضی پست وکم ارتفاع تشکیل یافته است . مهمترین ارتفاعات استان کبیرکوه ودینارکوه می باشند.

استان ایلام ازنظرشرایط اقلیمی جزء مناطق گرمسیرکشورمحسوب می شود،ولی بعلت وجودارتفاعات ،اختلاف درجه حرارت وبارندگی دربخشهای شمالی ،جنوبی وغربی آن زیاداست بطوریکه میتوان ازنظراقلیمی ،مناطق سه گانه سردسیری ،گرمسیری ومعتدل را در این استان بخوبی مشاهده نمود.این مناطق عبارتنداز:

۱- مناطق کوهستانی شمال وشمال شرق که آب وهوای نسبتاً سرد وزمستان طولانی داردحداقل درجه حرارت درزمستان تا۱۵درجه زیرصفرمی رسدومیزان بارندگی آن نیزبه بیش از۵۰۰ میلی متردرسال بالغ می گردد.

۲- مناطق جلگه ای غرب وجنوبغرب استان که آب وهوای گرمسیری دارند.حداکثردرجه حرارت این مناطق تا۴۵درجه بالای صفرمی رسد. میزان بارندگی این مناطق حدود ۲۰۰ میلیمتردرسال است.

۳- مناطق میانی باآ‎ب وهوای معتدل که درجه حرارت این مناطق درزمستان تا۵ درجه زیرصفروحداکثردرجه حرارت آن درمناطق جنوبی ودره شهردرتابستان به بیش از۴۰ درجه سانتی گرادمی رسد.

اقلیم استان بعلت تاثیرعوامل مختلفی ازجمله عرض جغرافیائی ،ارتفاعات،بیابانهای عربستان ، جلگه خوزستان ، دشتهای عراق و بادهای محلی ازتنوع زیادی برخورداراست.

سیستم های جوی مختلفی استان راتحت تاثیرقرارمی دهندکه باعث بارشهای فصول پائیز، زمستان، بهاروگاهاً درتابستان می شوند.توده هوای غربی ازدریای مدیترانه ودریای سیاه باعث بارندگیهای پائیزی وزمستانی دراستان می شوندوجریانات سودانی ودریای سرخ و صحرای عربستان نیزدربارشهای زمستانی وبهاری مؤثرندودرتابستان سبب گرم شدن هوامی شوند. دشتهای وسیع درکشورعراق درتابستان باعث ایجادسلول کم فشارحرارتی بادمای زیادورطوبت کم می شوندهمچنین توده های شمالی راکه ازمناطق سیبری کشورماراتحت نفوذقرارمی دهند باعث کاهش دماویخبندان درمناطق شمالی استان می شوند.

براساس اطلاعات وآمارثبت شده درایستگاه سینوپتیک ایلام حداکثرمطلق درجه حرارت ۶/۴۰درجه سانتی گرادوحداقل مطلق درجه حرارت ۶/۱۲درجه سانتی گرادبوده ومتوسط بارندگی سالانه این ایستگاه ۵۹۵ میلی مترمی باشدتعدادروزهای یخبندان شهرایلام به ۲۷روزدرسال می رسد.

درایستگاه دهلران حداکثرمطلق درجه حرارت ۸/۵۰درجه سانتی گراد وحداقل مطلق درجه حرارت ۴/۰- درجه سانتی گرادثبت شده است مقدارمتوسط بارندگی سالانه ایستگاه دهلران ۳/۳۱۸ میلی مترمی باشد.

رژیم بارندگی استان به گونه ای است که حدود ۵۰% بارندگی درفصل زمستان ۲۰% در فصل بهارو۲۹% درفصل پائیزو ۱% درفصل تابستان ریزش می کند.

بارندگی سالانه فراوان ازیکسوونقش استان بعنوان زهکش آبهای سطحی سلسله جبال زاگرس ازسوی دیگر،موجب پیدایش رودخانه های زیادی شده که مهمترین آنها: سیمره – میمه – دویرج – کنجانچم – گدارخوش – چنگوله – گاوی – کنگیر – تلخاب می باشند.

 موقعیت جغرافیایى و تقسیمات سیاسى استان

استان ایلام با ۱۹،۰۸۶ کیلومتر مربع، حدود ۱/۴ درصد مساحت کل کشور را تشکیل مى‌دهد. این استان در غرب دامنه‌ی سلسله جبال زاگرس بین ۳۱ درجه و ۵۸ دقیقه تا ۳۴ درجه و ۱۵ دقیقه عرض شمالى از خط استوا و ۴۵ درجه و ۲۴ دقیقه تا ۴۸ درجه و ۱۰ دقیقه طول شرقى از نصف‌‌النهار گرینویچ در گوشه‌ی غربى کشور قرار گرفته است.

استان ایلام از جنوب با خوزستان، از شرق با لرستان، از شمال با کرمانشاه (استان‌هاى داخلی) و از سمت غرب با ۴۲۵ کیلومتر مرز مشترک با کشور عراق همجوار است.

براساس آخرین تقسیمات کشورى در سال ۱۳۷۵، استان ایلام مشتمل بر ۷ شهرستان، ۱۷ بخش، ۱۵ شهر، ‌ ۳۶ دهستان و ۷۵۳ آبادى داراى سکنه بوده است.

شهرستان‌هاى استان ایلام عبارتند از : آبدانان، ایلام، ایوان، ‌ دره شهر، دهلران، شیروان و چرداول و مهران. مرکز استان شهر ایلام است که به علت زیبائى‌هاى طبیعى فراوانى که دارد، عروس زاگرس نام گرفته است.

 جغرافیاى طبیعى و اقلیم استان

ناهموارى‌هاى استان ایلام از چین‌خوردگى‌هاى موازى در جهت شمال غربى و جنوب شرقى به وجود آمده است. این کوهها از رسوبات دوران اول تا چهارم زمین‌شناسى به یادگار مانده‌اند، ولى شکل‌گیرى کلى آن‌ها عموماً به دوران دوم و سوم زمین‌‌شناسى مربوط است. این کوه‌ها چنان گسترده و فشرده‌اند که امکان شکل‌گیرى دشت‌هاى میانکوهى در میان آن‌ها فراهم نشده است.

با توجه به نقشه ناهموارى‌هاى استان به خوبى معلوم مى‌شود که شمال و شمال شرقى استان از ارتفاعات و کوهستان‌هاى بلند تشکیل یافته و نیمه‌ی غربى و جنوب غربى آن از نواحى کم ارتفاع با شیبى به طرف غرب شکل گرفته است که دشت‌هاى وسیع گرمسیر منطقه‌ی مهران دهلران و دشت عباس را در بر مى‌گیرد. ارتفاع این دشت‌ها از ۳۰۰ متر کمتر است. وجود این ناهموارى‌ها که در مجاور سرزمین پست قرار گرفته‌اند، اختلاف ارتفاع این دو نیمه را به حدود ۳۰۰۰ متر مى‌رساند. با توجه به این خصوصیت طبیعى، شکلى از زندگى اجتماعى پدید آمده است که امروزه به نظام عشایرى و ایلى معروف است.

به طور کلى نواحى شمالى و شمال شرقى استان ایلام کوهستانى و نواحى جنوب غربى و غرب آن از اراضى پست و کم ارتفاع تشکیل یافته است. مهم‌ترین ارتفاعات استان کبیر کوه و دینار کوه مى‌باشند.

استان ایلام از نظر شرایط اقلیمى جزو مناطق گرمسیر کشور محسوب مى‌شود، ولى به علت وجود ارتفاعات، اختلاف درجه حرارت و بارندگى در بخش‌هاى شمالى، جنوبى و غربى آن زیاد است، به طورى که مى‌توان از نظر اقلیمى، مناطق سه گانه‌ی سردسیرى، گرمسیرى و معتدل را در این استان به خوبى مشاهده نمود. این مناطق سه گانه عبارتند از:

– مناطق کوهستانى شمال و شمال شرق: استان که آب وهواى نسبتاً سردسیرى با زمستان طولانى دارد. حداقل درجه‌ی حرارت این مناطق در زمستان تا ۱۵ درجه زیر صفر مى‌رسد و میزان بارندگى آن نیز به بیش از ۵۰۰ میلیمتر در سال بالغ مى‌‌گردد.

– مناطق جلگه‌اى غرب و جنوب غربى استان: آب و هواى گرمسیرى دارد. حداکثر درجه‌ی حرارت این مناطق تا ۴۵ درجه سانتیگراد بالاى صفر مى‌رسد. میزان بارندگى این مناطق، حدود ۲۰۰ میلیمتر در سال است.

مناطق میانى: آب و هواى معتدل دارد و درجه‌ی حرارت آن در زمستان تا ۵ درجه زیر صفر و حداکثر حرارت آن در نقاط جنوبى و دره شهر در تابستان به بیش از ۴۰ درجه سانتیگراد مى‌رسد. براساس گزارش ایستگاه سینوپتیک ایلام در سال ۱۳۷۵، در مرکز استان حداکثر مطلق درجه‌ی حرارت ۰/۴ درجه‌ی سانتیگراد در بهمن ماه، مقدار بارندگى سالانه ۵۷۸/۴ میلیمتر، حداکثر رطوبت نسبى ۶۴ درصد و حداقل رطوبت نسبى ۲۴ درصد و تعداد روزهاى یخبندان در فصل زمستان ۲۷ روز ثبت شده است.

در شهرستان دهلران، حداکثر مطلق درجه‌ی حرارت ۴۹/۶ درجه سانتیگراد در تیرماه و حداقل مطلق درجه‌ی حرارت ۰/۲- درجه سانتیگراد در بهمن ماه، مقدار بارندگى سالانه ۳۴۰/۳ میلیمتر، حداکثر رطوبت نسبى ۵۶ درصد و حداقل رطوبت نسبى ۳۲ درصد و تعداد روزهاى یخبندان آن ۳ روز گزارش شده است.

بارندگى‌هاى سالانه‌ی فراوان از یکسو و نقش استان به عنوان زهکش آب‌هاى سطحى سلسله جبال زاگرس از سوى دیگر، موجب پیدایش رودخانه‌هاى زیادى شده که به منظور استفاده از آب‌ آن‌ها سدهاى انحرافى و کانال‌هاى متعددى نیز احداث شده است. آب‌هاى زیرزمینى استان ایلام به دلیل شرایط ویژه توپوگرافى و زمین‌ساختى غناى قابل توجهى ندارد. با این وجود استفاده از قنات و چاه‌هاى آب زیرزمینى نیز رواج دارد.

 جغرافیاى تاریخى استان

سرزمینى که اکنون استان ایلام نام دارد، بنا به اسناد تاریخى فراوان، بخشى از کشور عیلام باستان بوده است. این کشور در حدود ۳۰۰۰ سال پیش از میلاد به وجود آمده و تا سال ۶۴۰ پیش از میلاد به حیات اجتماعى خود ادامه داده است. در این سال، به فرمان آشور بانى‌پال به خاک و خون کشیده شده و منقرض شده است. از شهرهاى این کشور، به اسامى شوش «پایتخت اصلی»، ماداکتو «پایتخت تابستانی»، اهواز، خایدالو، ماساباتیک و کابیانه اشاره شده است.

در کتیبه‌هاى بابلى، عیلام را «آلامتو» یا «آلام» خوانده‌اند که به قولى به معناى کوهستان یا «کشور طلوع خورشید» است. مدتى پس از سقوط عیلام، حوزه فرمانروایى آنان به دو منطقه‌ی تحت نفوذ پارس‌ها در شرق و مادها در غرب تقسیم شد. اقوام ساکن زاگرس در دوره‌ی هخامنشى جزئى از امپراطورى هخامنشى بوده است. ولى ظاهراً ارتش هخامنشى براى عبور از زاگرس ناچار به پرداخت باج به کوه‌نشینان مقتدر آن بوده است.

بنا به نوشته‌ی مورخان یونانى، در زمان سلوکیه، ساکنین زاگرس اکثر اوقات با اقوام مهاجم و بیگانه در نبرد بوده‌اند. وجود آثار باستانى فراوانى از دوره‌ی ساسانى در استان‌هاى ایلام و لرستان، ‌ نشان مى‌دهد که این منطقه در آن زمان بسیار آباد و با اهمیت بوده است. اسامى شهرهایى مانند «ماسبندان»، «مهرگان کدک»، «دارشهر»، «سیمره»، «اریوخ» و «شیروان» این نظر را تأیید مى‌کند. محل دقیق برخى از این شهرها هنوز روشن نشده است.

در اواخر دوره‌ی ساسانى، خاندان فیروزان بر این سرزمین و خوزستان حکومت داشته‌اند که آخرین آن‌ها پس از شکست در جنگ جولا به دارالخلافه اعزام شده است. بعد از تسخیر ایران به وسیله‌ی عرب‌هاى مسلمان، ‌ احتمال دارد که این ناحیه جزئى از ایالت کوفه شده باشد و اسامى شهرهاى ماسبندان، مهرگان و سیمره معرب شده باشند.

در اواخر قرن چهارم هجرى قمرى، حسنویه کرد بر لرستان و ایلام فعلى حکومت مى‌کرده است و تا اوایل قرن ششم هجرى قمرى، حکومت این خاندان ادامه داشته است.

از سال ۵۷۰ تا ۱۰۰۶ هجرى قمرى، اتابکان لُر بر لرستان و پشتکوه حکومت کرده‌اند. آخرین اتابک لُر به نام شاهوردیخان را شاه‌عباس صفوى به قتل رسانده و حسین خان سیلورزى جد والیان ابوقداره را به حکومت لرستان و پشتکوه منصوب کرده است. این خاندان پس از مدتى، مقر حکومت خود را به پشتکوه (ایلام کنونی) منتقل کرده‌اند و غلام‌رضا خان والى ابوقداره، آخرین والى پشتکوه پس از کودتاى ۱۲۹۹ شمسى به نحوى نسبتاً مسالمت‌آمیز، منطقه تحت حکومت خود را رها کرده و به کشور عراق رفته است.

از سال ۱۳۰۹ شمسى در تقسیمات کشورى، ایلام جزو استان پنجم یعنى کرمانشاه گردید. سپس به علت موقعیت مهم سیاسى و مرزى و محرومیت‌هاى فراوان به فرماندارى کل تبدیل شد و اکنون یکى از استان‌هاى مهم کشور محسوب مى‌شود.

استان ایلام در تقسیمات کشوری سال ۱۳۰۹ جزء استان پنجم یعنی کرمانشاهان بود. پس از آن در سال ۱۳۴۳ به فرمانداری کل تبدیل شد. و در سال ۱۳۵۳ به دلایل سیاسی مرزی  اداری به صورت یک استان درآمد.

استان ایلام با مساحتی برابر با ۱۹۰۴۵ کیلومترمربع در جنوب غربی کشور واقع شده که ۱/۲ درصد مساحت کل کشور را تشکیل می دهد. براساس آمارگیری عمومی نفوس و مسکن در سال ۷۵ این استان دارای ۴۸۷۸۸۶ نفر جمعیت، ۸ شهرستان است. که از نظر اقلیمی دارای دو اقلیم نیمه مرطوب سرد در شمال با متوسط بارندگی ۶۳۹ میلی متر و بیابانی گرم با متوسط بارندگی ۲۰۰ میلی متر در جنوب استان می باشد. قسمت های  شمالی استان عمدتاً کوهستانی بوده و سلسله جبال زاگرس به صورت رشته کوههای موازی در امتداد چین خوردگی ها، دره های نسبتاً کم عرض و ارتفاعات متوالی را به وجود آورده است در قسمت های جنوبی استان کبیرکوه، حوزه های آبریز رودخانه های کوچکی را در دامنه های جنوبی خود ایجاد کرده که در نهایت به دشت هایی منتهی می گردند، البته این دشت ها در شهرستان دهلران وسیع تر می باشند.

به مرکزیت شهر ایلام و در سال ۱۳۰۸ شمسی در خاور و شمال خاوری به بالا  و در منطقه ای که حسین آباد (منسوب به حسین قل خان والی) نامیده می شد و در جوار ساختمان های به جا مانده از والی، بنا گردید و با به توجه به سابقه ی تاریخی منطقه و تصویب فرهنگستان ایران، ایلام نامیده شد. دیواره های سنگی و دامنه های جنگلی کوه های مانشت، سیوان، شلم و سیاه کوه، به شکل دژی وسیع شهر و دشت های اطراف آن را برگرفته است. شهر ایلام در مرکز جغرافیایی استان قرار نگرفته است. اما ایجاد شبکه ی راه ها و اتصال مراکزشهری به ایلام مخصوصاً نزدیکی با مرز با وجود آب و هوایی نسبتاً مناسب و مساعد، مرکزیت سیاسی، وجود مؤسسات رفاهی و … به آن موقعیتی ویژه داده است بخش مرکزی ایلام دارای دهستان های میش خاص و حومه ۳۶ روستاست. چوار، یکی از بخش های شهرستان ایلام است.

۱-موزه باستان شناسی قلعه والی

۲- موزه تاریخ کشاورزی کاخ فلاحتی

۳- سنگ نوشته های قوچعلی

۴- قلعه ی اسماعیل خان

۵- پشت قلعه ی جوار

۶- بقعه ی حاجی بختیار

نقش‌برجسته‌ها و کتیبه‌های استان ایلام

استان فعلی ایلام جزو منطقه‌ای باستانی قلمداد می‌شود که پیشینه آن به تاریخ اکاد، سومر، بابل و آشور پیوند خورده است. بابلی‌ها قسمت مرتفع سرزمینی را که در شرق بابل قرار داشت «آلامتو» یا «آلام» به معنی کوهستان می‌نامیده‌اند که سالیان متمادی دارای حکومت مقتدری بوده است.

سنگ‌نوشته‌ها، گل‌نبشته‌ها و نقش‌برجسته‌ها یادگاران به جای مانده از گذشته‌هایی است که در دل، رازها و تاریخ را سر به مهر دارند. اینان آثار تاریخی بسیار مهم و ارزشمندی است زیرا که بازگوکننده تاریخ، فرهنگ و زبان هر منطقه، دوره تاریخی و مردم آن هستند.

استان ایلام، جای گرفته در دل زاگرس با عبور از دوران‌های تاریخی مختلف سنگ‌نوشته‌های گوناگونی از تمدن آشور تا دوره قاجاریه را در دل خود دارد.

در این سطور به بخشی از این آثار تاریخی مهم و ارزشمند پرداخته شده تا گوشه‌ای از تاریخ و تمدن کهن ایلامیان معرفی شود.

نقش برجسته‌ گل گل

این اثر در هشت کیلومتری شهر ملکشاهی و بر دیوار شرقی تنگ کوچکی که روستای گل گل در دهانه‌ی آن استقرار یافته، قرار دارد. این سنگ‌‌نوشته به خط میخی به زبان آشوری، بر روی نمای دیواره شرقی صخره‌ای بالاتر از روستای گل گل ملکشاهای به ابعاد ۹۰ در ۱۳۵ سانتی‌متر به شکل مستطیل (در جهت عمودی) نقش شده و در وسط آن نقش پادشاه آشوری به صورت برجسته با شمشیر حمایل به ارتفاع ۱۳۵ سانتی متر قرار دارد. تمامی سطح کتیبه پس از صاف کردن سطح آن به عمق ۳ سانتی‌متر و برجسته نشان دادن پیکره‌ پادشاه با خطوط کنده‌کاری شده‌ میخی پوشانده شده است.

سطرها به وسیله‌ یک خط افقی کنده از همدیگر متمایز شده‌اند. ارتفاع نقش‌برجسته از سطح زمین ۲۷۰ سانتی‌متر است. متن کتیبه از فتح ایلام و لرستان (قلمرو کاسی‌ها) به وسیله‌ آشوری‌ها حکایت می‌کند. بخشی از این کتیبه‌ به شرح ذیل است؛

سنگ نوشته‌ نخچیر

در دامنه غربی کوه نخجیر شهرستان مهران بخش صالح‌آباد و در محلی موسوم به سرتزن قرار گرفته است. این سنگ‌نوشته به فرمان غلامرضاخان والی در سال۱۳۲۷ هـ.ق (به یادبود خرید باغی بزرگ و باصفا در صالح‌آباد) بر روی نمای غربی تخته سنگی بزرگ به ابعاد حدود ۴۵۰ در ۲۲۰ در ۴۰۰ سانتی متر و به خط نستعلیق برجسته حکاکی شده است.

سنگ نوشته‌ حسین‌قلی‌خان والی

حسینی‌قلی‌خان والی پدر غلامرضاخان، آخرین والی منطقه ایلام و پشتکوه است. این سنگ‌نوشته تنها سنگ‌نوشته‌ای است که حسین‌قلی‌خان به سال ۱۲۹۳ هـ.ق به یادگار گذاشته و متن آن درباره‌ ساختن قلعه و باغ حسین‌آباد و حسینیه است. سنگ‌نوشته‌ مذکور در شمال شهر ایلام و روبروی پارک آزادی این شهر، بر نمای جنوبی تخته‌سنگ بزرگی به ابعاد حدود ۲۶۰ سانتی‌متر ارتفاع و ۳۲۰ سانتی‌متر عرض و ۳ متر قطر حکاکی شده است.

سنگ نوشته‌ قلعه والی

این سنگ‌نوشته را باید شناسنامه‌ قلعه والی دانست. غلامرضاخان بعد از اتمام ساخت قلعه دستور حکاکی این سنگ نوشته را داد. این سنگ‌نوشته ۱۸۰ سانتی متر طول، ۳۴ سانتی متر عرض و ۱۴ سانتی‌متر قطر دارد و با خط زیبای نستعلیق برجسته در ۱۷ سطر منظم و مجزا از یکدیگر حکاکی شده است.

سنگ نوشته‌ میمه

کتیبه‌ای است متعلق به دوره قارجاریه که به فرمان غلامرضاخان والی پشتکوه بر روی تخته سنگی حکاکی شده و مضمون آن شرح خلاصه‌ای از خدمات عمرانی غلامرضاخان والی است. این کتیبه در شمال شهرستان دهلران و مشرف بر رودخانه‌ی موسوم به سراب میمه قرار دارد.

سنگ نوشته‌ قوچعلی

این کتیبه در شهرستان ایلام قرار گرفته و ارتفاع آن از سطح زمین حدود ۵/۴ متر است. متن این سنگ‌نوشته به زمینه‌ای به ابعاد ۴۰ در ۷۵ سانتی‌متر به شکل ذوزنقه نگارش و حکاکی شده است. ابتدا قسمتی از سطح را به عمق حدود یک سانتی‌متر صاف کرده آنگاه قسمتی از پایین در حدود ۱۵ در ۷۵ سانتی متر را رها ساخته و بقیه را به عمق ۴ سانتی‌متر تراش داده و همراه آن متن کتیبه را به صورت برجسته و با خط نستعلیق زیبایی اجرا کرده‌اند که به علت دسترسی نداشتن به آن تا کنون سالم باقی مانده است. این کتیبه به دستور غلامرضاخان والی و به پاس احترام به پدرش (حسین‌قلی‌خان مستوفی در سال ۱۳۱۸) ساخته است.