اضافه وزن و BMI چیه ؟

اضافه وزن و چربی زیاد بدن باعث بوجود اومدن مشکلاتی مثل پرفشاری خون، چربی خون بالا و دیابت نوع ۲ و در نتیجه افزایش خطر بروز بیماریهای قلبی عروقی و سکته می شه. حفظ وزن در محدوده نرمال از خطر بروز این بیماریها کم می کنه.

● پیدا کردن وزن نرمال
واسه هیچ فردی یه وزن نرمال مشخص وجود نداره، بلکه در هر فرد یه محدوده وزنی، سالم و نرمال حساب می شه. وزن، بسته به اندازه آب، ماهیچه و چربی بدن متغیره. مثلا ماهیچه سنگین تر از چربیه و هم اینکه باعث می شه فرد کالری بیشتری بسوزونه. BMI یا شاخص توده بدن به ما کمک می کنه تا محدوده وزن نرمال خود رو بدونیم و خطر بروز بیماریهای خاص رو در خود آزمایش کنیم.

● BMI چیه؟
BMI نسبت وزن (به Kg) و مجذور قد (به متر) است. این شاخص نشون دهنده مقدار توده چربی بدنه.
BMI وضعیت وزنی
زیر ۵/۱۸ کمبود وزن
۹/۲۴ – ۵/۱۸ وزن نرمال
۹/۲۹-۲۵ اضافه وزن
۹/۳۴-۳۰ چاقی درجه ۱
۹/۳۹-۳۵ چاقی درجه ۲
بیشتر از ۴۰ چاقی بیشتر از اندازه و مرگبار
افزایش BMI (بیشتر از ۲۵) با افزایش خطر بیماریهایی مثل دیابت، بیماریهای قلبی عروقی، پرفشاری خون، استئوآرتریت، بیماریهای کیسه صفرا و بعضی شکلای جور واجور سرطان همراه س.
۱۰% کاهش وزن در آدمایی که BMI بالا دارن، بطورچشمگیری خطر این بیماریها رو کم می کنه.
BMI پائین هم خطراتی چون پوکی استخون، سوء تغذیه، افسردگی، آنمی، اسهال و مشکلات قلبی رو داره.
فرمول BMI هم واسه مردان و هم واسه زنان بالغ کاربرد مناسبی داره. چون در افراد بالغ نرمال، نسبت وزن به مجذور قد همیشه ثابته ولی در ۴ گروه BMI به این صورت نمی تونه بکار برده شه:

۱) کودکان و نوجوانان (زیر ۱۸ سال):
به دلایل زیر، محدوده نرمال BMI بالغین رو واسه کودکان و نوجوانان نمیشه استفاده کرد:
ـ مقدار چربی بدن با افزایش سن تغییر می کنه.
ـ مقدار چربی بدن دخترها و پسرها فرق داره.
ـ وزن نرمال با افزایش قد کودک، تغییر می کنه.
ـ وزن نرمال براساس سن و جنس متغیره.
به خاطر همین واسه کودکان و نوجوانان بعد از محاسبه وزن به مجذور قد، اونو براساس جداول BMI که براساس سن و جنس طراحی شده تفسیر می کنیم. با این وجود، از این جداول واسه تشخیص اضافه وزن درکودکان نمیشه استفاده کرد بلکه فقط میشه اونا رو واسه غربالگری چاقی درآنها استفاده کرد.

▪ وضعیت وزنی کودکان زیر ۱۸ سال براساس جداول صدک BMI واسه سن به روش زیر تفسیر می شه:
ـ صدک BMI وضعیت وزنی
ـ کمتر از صدک ۵ کمبود وزن
ـ صدک ۵ تا ۸۵ وزن نرمال
ـ صدک ۸۵ تا ۹۵ در خطر
ـ بالای صدک ۹۵ اضافه وزن

۲) افراد بالای ۶۵ سال:
در این افراد چون اندازه چربی بدن بطور طبیعی نسبت به افراد جوانتر بیشتر و توده ماهیچه ای کمتره محدوده نرمال شاخص توده بدن فرق می کنه.

۳) افراد ورزشکار (با بدن بسیار ماهیچه ای):
این آدما به دلیل انجام تمرینات ورزشی توده چربی کم و توده ماهیچه ای زیادی دارن. نسبت وزن به مجذور قد، BMI رو در این افراد بالا نشون میده، در صورتی که با خطر بیماریهای گفته شده همراه نیس.

۴) زنان باردار و شیرده:
زنان باردار باید براساس BMI قبل از بارداری، زیاد شدن وزن حاملگی داشته باشن.

● شکل چاقی:
چاقی سیبی شکل که درآن چربی اضافی در دور و بر شکم جمع شده نسبت به چاقی گلابی شکل که چربی اضافی در باسن و رانا جمع شده، خطرناکتره و افراد گرفتار به چاقی سیبی بیشتر از بقیه دچار پرفشاری خون، دیابت نوع ۲ و مریضی قلبی می شن. چاقی سیبی هنگامیه که دور کمر در آقایون بیشتر از ۱۰۲ سانتیمتر و در خانمهابیشتر از ۸۸ سانتیمتر شه. البته این اعداد واسه زنان باردار شیرده و افراد زیر ۱۸ سال کاربرد نداره.
داشتن عادت غذایی مناسب و فعالیت فیزیکی کافی،دو عاملیه که به حفظ وزن نرمال کمک می کنه.

۱) عادت غذایی مناسب:
ـ بیشتر بشقاب خود رو از غذاهای پرفیبر پر کنین، مثل غلات کامل، حبوبات، سبزیجات وسالاد
ـ از رژیمای لاغری غیر اصولی دوری کنین. رژیمهایی مثل رژیم پروتئین، بعضی از گروه های غذایی رو حذف یا شدیدا محدود می کنن. با اینکه کاهش وزن با این رژیما سریع صورت میگیره اما بیشتر وزن دست رفته آب بدنه، نه چربی. کاهش وزن اصولی، آهسته و یکنواخته و از ۱-۵/۰ کیلوگرم در هفته نباید بالاتر بره.
ـ از حذف وعده غذایی صبحونه دوری کنین. آدمایی که صبحونه نمی خورن معمولا" از اونایی که می خورن چاق ترن.
ـ از بین وعده های سالمی مثل میوه ها، سبزیها، ذرت بوداده، بیسکوئیت سبوس دار، مغزها و… استفاده کنین
ـ از غذا واسه شکست دادن استرس یا خستگی استفاده نکنین. بجای اون از قدم زدن، دوش گرفتن یا صحبت با یه دوست استفاده کنین.

۲) فعالیت فیزیکی مناسب:
ـ فعالیت فیزیکی رو بطور منظم در برنامه روزانه خود بذارین. مثل پیاده روی صبحگاهی در هر روز یا رفتن به باشگاه ورزشی و انجام یه ورزش خاص در بیشتر روزای هفته
ـ بجای آسانسور، از پله ها واسه بالارفتن استفاده کنین.
ـ پیاده به سر کار برید.
ـ اگه محل کار شما دوره، یه ایستگاه زودتر از اتوبوس پیاده شید یا اتومبیل خود رو یه خیابون اونطرف تر پارک کنین.
ـ انجام ورزشهای هوازی که شدت متوسط و مدت طولانی تر دارن، نسبت به ورزشهای بی هوازی که شدت بالا و مدت کوتاهی دارن، بیشتر چربی سوز هستن و به حفظ تناسب اندام بیشتر کمک می کنن. بهترین ورزشهای هوازی پیاده روی، دوچرخه سواری، شنا وکوهنوردی هستن.
ـ انجام روزی ۴۵-نیم ساعت فعالیت فیزیکی با شدت متوسط،دست کم ۵ روز در هفته پیشنهاد میشه. این فعالیت باید اضافه بر فعالیتای عادی روزانه باشه.

 

جفت و جور و تنظیم : پایگاه تکناز

.

منبع :

Categories:سلامتی
Published on :Posted on

Post your comment

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *